| Dersin Amacı: |
Dersin amacı, öncelikle öğrencilerin estetik ve sanat felsefesi alanındaki temel kavramları ve kuramsal yaklaşımları derinlemesine kavramalarını sağlamaktır. Bu bağlamda ders, sanatın doğasını, estetik yargıların geçerliliğini ve sanatın insan yaşamındaki anlamını sorgulayan sorulara teorik bir zemin sunar. Ayrıca, öğrencilerin sanat yapıtlarını yalnızca estetik açıdan değerlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda felsefi ve etik boyutlarıyla analiz edebilmelerini hedefler. Sanat ve estetiğin insan yaşamındaki derin etkilerini sorgulamak, estetik yargıların nasıl şekillendiğini anlamak ve modern sanata dair yeni eleştirel perspektifler geliştirmek dersin temel amaçları arasındadır. |
| Dersin İçeriği: |
"Estetik ve Sanat Felsefesi" dersi, estetik düşüncenin ve sanat felsefesinin tarihsel gelişimini antik çağdan günümüze kadar inceler. Felsefenin temelleriyle başlayarak, Platon ve Aristoteles'in estetik teorileri, Helenistik ve Roma dönemlerinin anlayışları, Orta Çağ'da dini etkiler, Rönesans'ta insan merkezcilik, Aydınlanma Çağı'nda akılcılık ve Kant'ın estetik katkıları ele alınır. Romantizm döneminde duyguların önemi, 19. yüzyılda Hegel, Schopenhauer ve Nietzsche'nin estetik görüşleri, Modernizm ve Formalizm'de yeni sanat akımları ve eleştirileri, Postmodernizm'de ise sanatın çağdaş çok yönlü ve küresel boyutları tartışılır. Bu ders, öğrencilerin sanat eserlerini tarihsel ve felsefi bağlamlarda değerlendirebilmelerini amaçlar. |
| Hafta |
Konu |
Ön Hazırlık |
| 1) |
Ders izlencesinin tanıtımı, dersin içeriği, işleyişi ve kaynaklar hakkında bilgilendirme. |
.... |
| 2) |
Felsefenin Temelleri
- Felsefe nedir?
- Felsefenin ana disiplinleri
- Estetik ve sanat felsefesine giriş
|
Arslan, Ahmet. Felsefeye Giriş. Ankara: Adres Yayınları, 2001. |
| 3) |
Antik Yunan Estetiği I - Platon
- Platon’un idea kavramı
- Sanat ve gerçeklik ilişkisi
- Platon'un sanat eleştirisi
|
Tunalı, İsmail. Platon'un Sanat Anlayışı. İstanbul:
Remzi Kitabevi, 1981.
|
| 4) |
Antik Yunan Estetiği II - Aristoteles
- Aristoteles’in "Poetika" eseri
- Mimesis ve katarsis kavramları
- Sanatın işlevi ve amacı
|
Aristoteles. Poetika. Çev. İsmail Tunalı. İstanbul:
Remzi Kitabevi, 1996 Tunalı, İsmail. Mimesis Kavramı ve Estetik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1980.
|
| 5) |
Helenistik ve Roma Dönemi Estetiği
- Epikürcülük ve Stoacılıkta estetik
- Roma dönemi sanat anlayışı
|
Arslan, Ahmet. Helenistik Dönem Felsefesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2004. |
| 6) |
Orta Çağ Estetiği
- Hristiyanlık ve İslam düşüncesinde estetik
- Orta Çağ'da sembolizm ve ikonografi
|
Gilson, Étienne. Orta Çağ
Felsefe Tarihi. Çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 1999.
|
| 7) |
Rönesans ve Hümanizm
- Rönesans sanatında insan merkezcilik
- Perspektif ve gerçekçilik
|
Todorov, Tzvetan.
Hümanizm Nedir? Çev. Ali Berktay. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2010.
Panofsky, Erwin.
Rönesans ve Renklilik. Çev.
Zeynep Rona. İstanbul:
Metis Yayınları, 1994.
|
| 8) |
Ara sınav |
|
| 9) |
Aydınlanma Çağı ve Estetik
- Akılcılık ve estetik yargılar
- Empirizm ve deneyim
|
Kant, Immanuel.
Aydınlanma Nedir? Çev.
Nejat Bozkurt. İstanbul:
Say Yayınları, 2008.
|
| 10) |
Immanuel Kant'ın Estetik Teorisi
- “Yargı Gücünün Eleştirisi" ve temel kavramlar
- Güzellik ve yücelik
- Estetik yargının öznelliği ve evrenselliği
|
Kant, Immanuel. Yargı
Gücünün Eleştirisi. Çev. İoanna Kuçuradi ve Gaye Çankaya Eksen. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2006.
|
| 11) |
Romantizm ve Sanatın İfade Edici Gücü
- Duygu ve hayal gücü
- Sanatçı ve yaratıcı deha kavramı
|
Beiser, Frederick C.
Romantizm ve Estetik. Çev.
Ömer Aygün. İstanbul:
İthaki Yayınları, 2011.
|
| 12) |
19. Yüzyıl Estetiği - Hegel, Schopenhauer, Nietzsche
- Hegel’in diyalektik estetiği
- Schopenhauer ve irade kavramı
- Nietzsche'nin sanat ve yaşam felsefesi
|
Hegel, G. W. F. Estetik
Üzerine Dersler. Çev. Aziz Yardımlı. İstanbul: İdea Yayınevi, 1997.
Schopenhauer, Arthur.
İstenç ve Tasarım Olarak
Dünya. Çev. Levent Özşar. İstanbul: Say Yayınları, 2004.
Nietzsche, Friedrich.
Tragedyanın Doğuşu. Çev.
Mustafa Tüzel. İstanbul:
Ayrıntı Yayınları, 1999.
|
| 13) |
Formalizm ve Modernizm
- Modernizmin doğuşu ve temel özellikleri
- Formalizmin estetikteki yeri
- Sanatta biçim ve içerik tartışmaları
- Rus Formalizmi: Viktor Shklovsky ve
"Yabancılaştırma" kavramı
- Clement Greenberg ve Amerikan Formalizmi
|
Călinescu, Matei.
Modernizmin Beş Yüzü.
Çev. Serpil Durak. İstanbul:
Yapı Kredi Yayınları, 2013.
|
| 14) |
Postmodernizm ve Çağdaş Estetik
- Postmodern sanat ve çoğulculuk
- Dekonstrüksiyon ve metinlerarasılık
- Doğu ve Batı estetik gelenekleri
- Küreselleşmenin sanat üzerindeki etkileri
Genel Değerlendirme ve Tartışma
- Dersin genel değerlendirmesi
- Öğrenci sunumları ve açık tartışmalar
|
Jameson, Fredric.
Postmodernizm veya Geç
Kapitalizmin Kültürel
Mantığı. Çev. Nurçay Türkoğlu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1994.
Tunalı, İsmail. Doğu ve Batı Arasında Estetik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1998.
|
| 15) |
Final Sınavı |
..... |
| Ders Notları / Kitaplar: |
|
| Diğer Kaynaklar: |
Arslan, Ahmet. Felsefeye Giriş. Ankara: Adres Yayınları, 2001.
Tunalı, İsmail. Platon'un Sanat Anlayışı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1981. Aristoteles. Poetika. Çev. İsmail Tunalı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1996
Tunalı, İsmail. Mimesis Kavramı ve Estetik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1980.
Arslan, Ahmet. Helenistik Dönem Felsefesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2004.
Gilson, Étienne. Orta Çağ Felsefe Tarihi. Çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 1999.
Todorov, Tzvetan. Hümanizm Nedir? Çev. Ali Berktay. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2010.
Panofsky, Erwin. Rönesans ve Renklilik. Çev. Zeynep Rona. İstanbul: Metis Yayınları, 1994.
Kant, Immanuel. Aydınlanma Nedir? Çev. Nejat Bozkurt. İstanbul: Say Yayınları, 2008.
Kant, Immanuel. Yargı Gücünün Eleştirisi. Çev. İoanna Kuçuradi ve Gaye Çankaya Eksen.
Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2006.
Beiser, Frederick C. Romantizm ve Estetik. Çev. Ömer Aygün. İstanbul: İthaki Yayınları, 2011. Hegel, G. W. F. Estetik Üzerine Dersler. Çev. Aziz Yardımlı. İstanbul: İdea Yayınevi, 1997. Schopenhauer, Arthur. İstenç ve Tasarım Olarak Dünya. Çev. Levent Özşar. İstanbul: Say Yayınları, 2004.
Nietzsche, Friedrich. Tragedyanın Doğuşu. Çev. Mustafa Tüzel. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1999.
Călinescu, Matei. Modernizmin Beş Yüzü. Çev. Serpil Durak. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2013. Jameson, Fredric. Postmodernizm veya Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı. Çev. Nurçay Türkoğlu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1994.
Tunalı, İsmail. Doğu ve Batı Arasında Estetik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1998.
|
| |
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi |
Katkı Payı |
| 1) |
Tekstil malzemeleri, üretim teknikleri, yeni teknolojiler ve endüstriyel süreçler konusunda teknik bilgileri tanımlar ve tasarım sürecine entegre eder. |
|
| 2) |
Sanat, moda ve tasarım tarihi ile kültürel bağlamları kavrayarak, bu bilgileri çağdaş moda anlayışıyla ilişkilendirir. |
3 |
| 3) |
Sürdürülebilirlik, etik tasarım ve çevresel sorumluluk konularında bilinç ve farkındalık geliştirir ve bunları tasarım kararlarına yansıtır. |
3 |
| 4) |
Mesleki teknik araçları, dijital yazılımları ve üretim teknolojilerini kullanarak özgün ve yenilikçi tasarım projeleri geliştirir. |
|
| 5) |
Araştırmadan üretime uzanan süreçte, yenilikçi desen, yüzey ve üç boyutlu tasarım yaklaşımlarını bütüncül biçimde uygular. |
|
| 6) |
Tasarım sürecinde bireysel sorumluluk alır; proje planlama, yürütme ve sonuçlandırma aşamalarında liderlik ve iş birliği becerileriyle disiplinlerarası ekiplerde etkin rol oynar. |
|
| 7) |
Alanındaki yenilikleri takip eder ve araştırır; eleştirel düşünme, gözlem ve araştırma becerilerini kullanarak yaşam boyu öğrenme anlayışıyla yaratıcı problem çözme süreçlerini uygular. |
|
| 8) |
Tasarım projelerini sözlü, yazılı ve görsel biçimlerde etkili bir şekilde ifade eder; dijital iletişim araçlarını kullanarak profesyonel sunumlar yapar. |
|
| 9) |
Alana özgü girişimcilik bilinciyle, sanat, tasarım ve teknoloji alanlarındaki güncel eğilimleri değerlendirir; sürdürülebilir, etik ve toplumsal sorumluluk ilkelerini tasarım ve üretim süreçlerine entegre eder. |
|
| 10) |
Yenilikçi ve yaratıcı proje girişimleri geliştirir; bireysel ya da kolektif olarak moda endüstrisinde özgün katkılar sunar. |
2 |